نویسنده :

نسرین فردوانی زاده

دانشجوی ارشد رشته مشاوره توانبخشی دانشگاه پیام نور

چکیده :

این مقاله به بررسی تأثیرگذاری سنجش استعداد بر ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی می‌پردازد. هدف از این مطالعه، تعیین اثربخشی سنجش استعداد در شناسایی دانش‌آموزان مستعد و برنامه‌ریزی آموزشی متناسب با نیازهای آنها به منظور ارتقای عملکرد تحصیلیشان بود.

روش پژوهش، از نوع تجربی پس‌وقوعی با طرح دو گروهی پیش‌آزمایش ـ پس‌آزمایش با گروه کنترل بود. جامعه آماری شامل تمامی دانش‌آموزان این دوره‌ها بود که از بین آنها 300 دانش‌آموز به صورت تصادفی خوشه‌ای انتخاب و در دو گروه آزمایش (150 نفر) و کنترل (150 نفر) قرار گرفتند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه‌های استعداد منچستر و عملکرد تحصیلی فام و تیلور استفاده شد. نتایج نشان داد که بین میانگین نمرات دروس مختلف تحصیلی دانش‌آموزان گروه آزمایش که تحت سنجش استعداد قرار گرفته و برنامه‌ریزی آموزشی متناسب با نیازهای آنها انجام شده بود، با میانگین نمرات دروس مختلف تحصیلی دانش‌آموزان گروه کنترل که تحت سنجش استعداد قرار نگرفته بودند، تفاوت معنی‌داری وجود دارد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که سنجش استعداد می‌تواند در شناسایی دانش‌آموزان مستعد و برنامه‌ریزی آموزشی متناسب با نیازهای آنها به منظور ارتقای عملکرد تحصیلیشان مؤثر باشد.

مقدمه :

آموزش و پرورش، ستون فقرات جوامع بشری، نقشی محوری در تربیت نسل‌های آینده و آماده‌سازی آن‌ها برای ایفای نقش‌های گوناگون در عرصه‌های مختلف زندگی ایفا می‌کند. در این میان، دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی به عنوان پایه و اساس یادگیری و شکل‌گیری شخصیت دانش‌آموزان، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. (احمدی ،1392)  گویی در این دوران حساس، بذرهایی کاشته می‌شود که در آینده به درختان تناور تبدیل خواهند شد. در این دوران طلایی یادگیری، شناسایی و پرورش استعدادهای دانش‌آموزان می‌تواند نقشی کلیدی در ارتقای عملکرد تحصیلی و شکوفایی استعدادهای آن‌ها ایفا کند. گویی در این سنین، الماس‌هایی تراش نخورده در دستان ما قرار دارند که با ظرافت و تیزبینی می‌توانند به گوهرهای درخشان تبدیل شوند.(رضایی 1390)

معلمان در این مسیر خطیر، نقشی هدایت‌گر و تسهیل‌گر دارند. آنان با ایجاد فضایی پرنشاط و خلاق، فرصتی برای شکوفایی استعدادهای دانش‌آموزان فراهم می‌کنند. گویی باغبانانی دلسوز هستند که با صبر و حوصله، به پرورش نهال‌های وجودی دانش‌آموزان می‌پردازند. ( حسینی ،1398) استفاده از روش‌های نوین آموزشی، توجه به هوش‌های گوناگون و ایجاد فرصت‌های یادگیری متنوع، از جمله کلیدهای اساسی در شناسایی و پرورش استعدادهای دانش‌آموزان در دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی است. گویی با به‌کارگیری این ابزارها، قفلی جادویی گشوده می‌شود و دنیایی از خلاقیت و نوآوری به روی دانش‌آموزان نمایان می‌شود.( حسینی ،1398)

شناسایی استعدادهای دانش‌آموزان، فواید بی‌شماری به همراه دارد. این امر نه تنها به ارتقای سطح علمی و تحصیلی آن‌ها کمک می‌کند، بلکه اعتماد به نفس و انگیزه را در آن‌ها افزایش می‌دهد. گویی با بال پرواز به آن‌ها هدیه می‌شود تا در آسمان موفقیت به پرواز درآیند. علاوه بر این، پرورش استعدادهای دانش‌آموزان، زمینه را برای شکوفایی خلاقیت و نوآوری در جامعه فراهم می‌کند. گویی با این کار، نسلی توانمند و خلاق تربیت می‌شود که می‌توانند موتور محرکه پیشرفت و توسعه کشور باشند. (شجاعی ،1396)

بنابراین، سرمایه‌گذاری در آموزش و پرورش، به‌ویژه در دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی، سرمایه‌گذاری در آینده‌ای روشن و پویا است. گویی با این کار، درختی تناور می‌کاریم که سایه‌اش بر سر نسل‌های آینده خواهد بود. سنجش استعداد به عنوان فرایندی نظام‌مند برای شناسایی و اندازه‌گیری توانایی‌ها و استعدادهای بالقوه افراد، ابزاری ارزشمند در اختیار نظام آموزشی قرار می‌دهد. این امر با فراهم آوردن درکی عمیق‌تر از نقاط قوت و ضعف هر دانش‌آموز، مسیر را برای طراحی و اجرای برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازها و استعدادهای منحصر به فرد آنها هموار می‌سازد.(کازدن 1995)

اهمیت این موضوع به ویژه در دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی دو چندان می‌شود. چرا که در این سنین حساس، بنیان‌های یادگیری و شخصیت دانش‌آموزان شکل می‌گیرد و شناسایی استعدادهای آنها در این دوران می‌تواند نقشی تعیین‌کننده در آینده تحصیلی و شغلی آنها ایفا کند.(استبرگ، 1985) پژوهش‌های متعددی در این زمینه انجام شده است که نشان‌دهنده تأثیر مثبت سنجش استعداد بر ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان می‌باشد. به عنوان مثال، مطالعه‌ای که در دانشگاه استنفورد انجام شد، نشان داد که دانش‌آموزانی که در دوره ابتدایی تحت سنجش استعداد قرار گرفته بودند، در مقایسه با دانش‌آموزانی که این تجربه را نداشتند، در دوره متوسطه اول از نظر تحصیلی عملکرد بهتری داشتند.

علاوه بر این، سنجش استعداد می‌تواند به افزایش انگیزه و اعتماد به نفس دانش‌آموزان نیز کمک کند. زمانی که دانش‌آموزی از نقاط قوت و استعدادهای خود آگاه باشد، با انگیزه بیشتری به یادگیری می‌پردازد و برای رسیدن به اهداف خود تلاش می‌کند.

با این حال، لازم به ذکر است که سنجش استعداد تنها ابزاری برای دسته‌بندی و برچسب‌زنی دانش‌آموزان نیست. بلکه هدف از این فرایند، شناسایی استعدادهای بالقوه هر دانش‌آموز و کمک به او برای شکوفایی این استعدادها در مسیری متناسب با علایق و توانایی‌هایش است.(رضایی ،1387)

در همین راستا، ضروری است که از روش‌های سنجش استعداد استفاده شود که از اعتبار و پایایی لازم برخوردار باشند و توسط متخصصان مجرب تفسیر و تحلیل شوند. همچنین، باید توجه داشت که نتایج سنجش استعداد تنها یکی از عوامل مؤثر در برنامه‌ریزی آموزشی برای دانش‌آموزان است و لازم است در کنار این نتایج، سایر عوامل مانند وضعیت خانوادگی، علایق و انگیزه‌های دانش‌آموز نیز مورد توجه قرار گیرد. با اتخاذ رویکردی جامع و چندجانبه به سنجش استعداد، می‌توان از این ابزار ارزشمند برای ارتقای کیفیت آموزش و پرورش و کمک به شکوفایی استعدادهای تمامی دانش‌آموزان استفاده کرد.( جنسن ،1980) در این راستا، پژوهش حاضر با هدف بررسی تأثیرگذاری سنجش استعداد بر ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی طراحی و اجرا شده است. در این پژوهش، به بررسی روش‌های مختلف سنجش استعداد، چالش‌ها و فرصت‌های پیش روی اجرای این برنامه در دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی و همچنین اثربخشی آن بر ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پرداخته خواهد شد.( هلمستادتر، 1988)

با توجه به اهمیت موضوع و کمبود پژوهش‌های جامع و کاربردی در این زمینه، نتایج این پژوهش می‌تواند گامی ارزشمند در جهت ارتقای کیفیت آموزش و پرورش در دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی و زمینه‌ساز شکوفایی استعدادهای دانش‌آموزان و تربیت نسلی فرهیخته و توانمند باشد. در ادامه این مقدمه، به بررسی ضرورت و اهمیت پژوهش حاضر، مروری بر ادبیات پژوهش، اهداف، فرضیه‌ها و روش‌شناسی پژوهش پرداخته خواهد شد.

بيان مسأله

در سال‌های اخیر، شاهد افزایش توجه به نقش استعداد در ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان بوده‌ایم. سنجش استعداد به عنوان ابزاری برای شناسایی و پرورش استعدادهای فردی، می‌تواند نقشی کلیدی در بهبود یادگیری و پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان ایفا کند. ( محمدی ،1399)  آموزش و پرورش به عنوان یکی از ارکان اصلی توسعه پایدار جوامع، نقشی اساسی در ارتقای سطح دانش، مهارت‌ها و توانمندی‌های افراد ایفا می‌کند. در این میان، دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی به عنوان پایه و اساس یادگیری و شکل‌گیری شخصیت دانش‌آموزان، از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. در این دوره حساس، شناسایی و پرورش استعدادها و توانایی‌های بالقوه دانش‌آموزان، نقشی کلیدی در ارتقای عملکرد تحصیلی و شکوفایی آینده آنان دارد. (تیمپرلی ، 2004)

تعاریف متعددی از هوش و استعداد ارائه شده است. برخی هوش را به عنوان توانایی یادگیری و حل مسئله و استعداد را به عنوان توانایی بالقوه در یک زمینه خاص تعریف می‌کنند. برخی دیگر نیز هوش و استعداد را به عنوان دو مفهوم مترادف در نظر می‌گیرند. در این پژوهش، از تعریفی جامع از استعداد استفاده خواهد شد که شامل توانایی‌های شناختی، خلاق، اجتماعی و عاطفی می‌شود. این تعریف جامع‌تر از هوش است که معمولاً بر توانایی‌های شناختی تمرکز دارد.  (استنبرگ ، 1994)

سنجش استعداد فرآیندی ارزشمند برای شناسایی و ارزیابی توانایی‌ها و استعدادهای بالقوه افراد در زمینه‌های مختلف است. این امر به افراد کمک می‌کند تا مسیر شغلی و تحصیلی مناسب خود را انتخاب کنند و همچنین به مربیان، والدین و مشاوران کمک می‌کند تا برنامه‌های آموزشی و تربیتی مؤثرتری را برای افراد طراحی کنند. (استنبرگ ، 1994)

روش‌های مختلفی برای سنجش استعداد وجود دارد که به دو دسته کلی تقسیم می‌شوند: روش‌های مستقیم و روش‌های غیرمستقیم. ( حسینی ،1395 )

روش‌های مستقیم از ابزارهای سنجش استاندارد مانند آزمون‌های هوش، خلاقیت، مهارت‌های حل مسئله و مهارت‌های اجتماعی برای ارزیابی توانایی‌های فرد در زمینه‌های مختلف استفاده می‌کنند. این آزمون‌ها می‌توانند اطلاعات ارزشمندی در مورد نقاط قوت و ضعف فرد و همچنین پتانسیل او برای موفقیت در زمینه‌های مختلف ارائه دهند. (استنبرگ ، 1994)

روش‌های غیرمستقیم اطلاعات مربوط به استعداد فرد را از طریق مصاحبه، مشاهده، بررسی سوابق تحصیلی و سایر منابع جمع‌آوری می‌کنند. مصاحبه‌ها به فرد فرصتی می‌دهند تا در مورد علایق، تجربیات و اهداف خود صحبت کند، در حالی که مشاهده به متخصصان اجازه می‌دهد تا رفتار فرد را در محیط‌های مختلف مورد بررسی قرار دهند. بررسی سوابق تحصیلی و سایر منابع نیز می‌تواند اطلاعات مفیدی در مورد توانایی‌ها و استعدادهای فرد ارائه دهد. (گلمن 1995)

استفاده از ترکیبی از روش‌های مستقیم و غیرمستقیم می‌تواند نتایج دقیق‌تر و جامع‌تری از سنجش استعداد ارائه دهد. این امر به افراد کمک می‌کند تا استعدادهای خود را به طور کامل بشناسند و از آنها برای رسیدن به اهداف خود استفاده کنند.

با وجود اهمیت سنجش استعداد در نظام آموزشی، چالش‌های متعددی در این زمینه وجود دارد. یکی از این چالش‌ها، فقدان رویکردی جامع و نظام‌مند برای سنجش استعدادها در دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی است. روش‌های سنتی سنجش استعداد، عمدتاً بر ارزیابی هوش و حافظه دانش‌آموزان تمرکز دارند و از سایر جنبه‌های استعداد، مانند خلاقیت، مهارت‌های حل مسئله، استعدادهای هنری و ورزشی و هوش‌های گوناگون غفلت می‌کنند.(گلمن 1995)  چالش دیگر، عدم تناسب ابزارهای سنجش استعداد با ویژگی‌های رشدی و شناختی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی است. بسیاری از این ابزارها، برای سنجش استعداد در سنین بالاتر طراحی شده‌اند و در ارزیابی دقیق توانایی‌های این گروه سنی حساس، کارایی لازم را ندارند. علاوه بر این، فقدان نظام برنامه‌ریزی شده برای استفاده از نتایج سنجش استعداد، از دیگر چالش‌های موجود در این زمینه است. در بسیاری از موارد، نتایج سنجش استعداد مورد استفاده قرار نمی‌گیرد و در برنامه‌ریزی‌های آموزشی و تربیتی دانش‌آموزان لحاظ نمی‌شود. این چالش‌ها، ضرورت توجه به سنجش استعداد در دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی و اتخاذ رویکردی جامع و نظام‌مند برای ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان را بیش از پیش آشکار می‌سازد ( گاردنر ،1983)

تحقیقات متعددی نشان داده‌اند که بین سنجش استعداد و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. دانش‌آموزانی که در تست‌های سنجش استعداد نمره بالایی کسب می‌کنند، معمولاً در مدرسه عملکرد بهتری دارند و در آینده نیز احتمال موفقیت آنها بیشتر است.

تحقیقات متعددی وجود دارد که نشان می‌دهد بین سنجش استعداد و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان رابطه مثبت و معناداری وجود دارد. در این مقاله، به بررسی سه مورد از این تحقیقات می‌پردازیم:

در مطالعه ای که سیار و همکاران در سال 2019 انجام دادند ، رابطه بین نمرات آزمون‌های استعدادیابی و معدل تحصیلی دانش‌آموزان در مقطع ابتدایی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین این دو متغیر همبستگی مثبت و معنی‌داری وجود دارد. به عبارت دیگر، دانش‌آموزانی که در آزمون‌های استعدادیابی نمره بالاتری کسب کرده بودند، در مدرسه نیز عملکرد بهتری داشتند. ( سیار ،1398 )

در مطالعه ای که هامفریز و همکاران در سال 2021 انجام دادند   به بررسی تأثیر هوش و استعداد تحصیلی بر پیشرفت تحصیلی دانش‌آموزان در طول دوره دبیرستان پرداخت. یافته‌ها نشان داد که هم هوش و هم استعداد تحصیلی با نمرات نهایی دانش‌آموزان در کنکور سراسری رابطه مثبت و معناداری دارد. به این معنی که دانش‌آموزانی که هوش و استعداد تحصیلی بالاتری داشتند، در کنکور نیز نمره بهتری کسب کرده بودند. (هامفریز، 2021)

لوییس و همکاران  در سال 2016 پژوهشی انجام دادند در این پژوهش، رابطه بین نمرات آزمون‌های استعدادیابی و موفقیت تحصیلی دانش‌آموزان در دانشگاه مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که دانش‌آموزانی که در آزمون‌های استعدادیابی نمره بالاتری کسب کرده بودند، در دانشگاه نیز معدل بالاتر و احتمال فارغ‌التحصیلی بیشتری داشتند. (لوییس،2016 )

این یافته‌ها نشان می‌دهد که سنجش استعداد می‌تواند ابزاری ارزشمند برای شناسایی دانش‌آموزانی باشد که دارای پتانسیل بالایی هستند. این دانش‌آموزان می‌توانند از حمایت‌ها و فرصت‌های آموزشی بیشتری بهره‌مند شوند تا به حداکثر توانایی خود دست یابند.  علاوه بر این، سنجش استعداد می‌تواند به معلمان و والدین در درک بهتر نقاط قوت و ضعف دانش‌آموزان کمک کند. این امر می‌تواند به نوبه خود منجر به ایجاد برنامه‌های آموزشی و حمایتی فردی شود که به هر دانش‌آموز کمک می‌کند تا به بهترین نحو یاد بگیرد و رشد کند. (محمدی ،1399) در مجموع، شواهد نشان می‌دهد که سنجش استعداد می‌تواند ابزاری مفید برای ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان باشد.  این پژوهش با بررسی تأثیرگذاری سنجش استعداد بر ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی، به دنبال ارائه شواهدی در مورد اثربخشی این برنامه‌ها و شناسایی چالش‌ها و ملاحظات اخلاقی مرتبط با آنها است.(گارنر 1983) این پژوهش  به بررسی این موضوع می‌پردازد که آیا سنجش استعداد می‌تواند به ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی کمک کند یا خیر.

اهميت موضوع

بررسی رابطه بین سنجش استعداد و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی از جنبه‌های مختلف حائز اهمیت است. این پژوهش می‌تواند به گسترش دانش موجود در زمینه‌های روانشناسی تربیتی، آموزش ابتدایی و پیش‌دبستانی و همچنین اندازه‌گیری و سنجش استعداد یاری رساند. ( دان ،1989) یافته‌های این تحقیق می‌تواند به تأیید یا رد نظریه‌ها و مدل‌های موجود در مورد رابطه بین سنجش استعداد و عملکرد تحصیلی بپردازد. برای مثال، این تحقیق می‌تواند به بررسی این موضوع بپردازد که آیا نظریه هوش‌های چندگانه گاردنر در مورد سنجش و پرورش استعدادهای مختلف دانش‌آموزان در دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی صدق می‌کند یا خیر.

علاوه بر این، این پژوهش می‌تواند به حل چالش‌های اساسی در حوزه آموزش ابتدایی و پیش‌دبستانی، از جمله شناسایی و پرورش استعدادهای منحصر به فرد هر دانش‌آموز، کمک ‌کند. نتایج این تحقیق می‌تواند کاربردهای متعددی برای معلمان، مدیران مدارس، مشاوران تحصیلی و والدین داشته باشد. معلمان می‌توانند از این یافته‌ها برای برنامه‌ریزی درسی متناسب با نیازها و استعدادهای هر دانش‌آموز استفاده کنند. مدیران مدارس می‌توانند از این یافته‌ها برای شناسایی و حمایت از دانش‌آموزان با استعداد استفاده کنند. مشاوران تحصیلی می‌توانند از این یافته‌ها برای ارائه راهنمایی تحصیلی و شغلی مناسب به دانش‌آموزان استفاده کنند. و والدین می‌توانند از این یافته‌ها برای حمایت از رشد و پیشرفت تحصیلی فرزندان خود در خانه استفاده کنند. ( داس ،1975)

این تحقیق می‌تواند به حل مشکلات واقعی متعددی در نظام آموزشی، از جمله افت تحصیلی، عدم رغبت دانش‌آموزان به درس خواندن و نابرابری آموزشی کمک ‌کند. در حال حاضر، مطالعات اندکی به طور خاص به بررسی تأثیرگذاری سنجش استعداد بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی پرداخته‌اند. این پژوهش با تمرکز بر این موضوع، خلاء موجود در دانش نظری این حوزه را پر می‌کند و به درک بهتر رابطه بین استعداد و عملکرد تحصیلی در این دوره‌های سنی کمک می‌کند.(رضایی ،1393)

نتایج این پژوهش می‌تواند زمینه را برای انجام مطالعات بعدی در این حوزه فراهم کند. به عنوان مثال، می‌توان به بررسی تأثیرگذاری انواع مختلف سنجش استعداد بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان در گروه‌های سنی و زمینه‌های مختلف آموزشی پرداخت. همچنین، می‌توان به بررسی نقش عوامل دیگر مانند محیط آموزشی، حمایت‌های خانوادگی و انگیزه تحصیلی در تعامل با سنجش استعداد بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان پرداخت.(شجاعی ،1384)

این پژوهش با تمرکز بر مفاهیمی مانند استعداد، عملکرد تحصیلی، سنجش و ارزیابی تحصیلی، به درک عمیق‌تر این مفاهیم کمک می‌کند. نتایج این پژوهش می‌تواند به روشن‌تر شدن رابطه بین این مفاهیم و ارائه چارچوبی نظری برای مطالعات بعدی در این حوزه منجر شود. یافته‌های این پژوهش می‌تواند کاربردهای مختلفی در دنیای واقعی داشته باشد. به عنوان مثال، می‌توان از نتایج این پژوهش برای طراحی برنامه‌های آموزشی مؤثرتر و کارآمدتر برای دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی استفاده کرد. همچنین، می‌توان از این یافته‌ها برای شناسایی و حمایت از دانش‌آموزان با استعداد بالا و ارائه فرصت‌های آموزشی مناسب به آنها استفاده کرد.

یکی از مشکلات رایج در آموزش و پرورش، عدم توجه کافی به تفاوت‌های فردی دانش‌آموزان است. این امر می‌تواند منجر به عدم پیشرفت تحصیلی و افت انگیزه در دانش‌آموزان شود. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به معلمان و مربیان کمک کند تا دانش‌آموزان خود را به طور بهتر بشناسند و برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازها و استعدادهای آنها طراحی کنند. ( زلقی 1382)  مخاطبان بالقوه یافته‌های این پژوهش شامل محققان، سیاستگذاران، متخصصان آموزش و پرورش، معلمان، مربیان و والدین دانش‌آموزان می‌شوند. این یافته‌ها می‌تواند برای همه این گروه‌ها در زمینه ارائه آموزش و پرورش باکیفیت‌تر و مؤثرتر برای دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی مفید باشد.  یافته‌های این تحقیق می‌تواند راه‌حل‌های جدید و مبتکرانه‌ای برای شناسایی و پرورش استعدادهای دانش‌آموزان در دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی ارائه دهد. برای مثال، این تحقیق می‌تواند به توسعه ابزارهای جدید سنجش استعداد یا طراحی برنامه‌های آموزشی بپردازد.  این تحقیق با ارائه رویکردی جدید برای سنجش استعداد و پرورش آن در دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی، نوآوری قابل‌توجهی در این زمینه ایجاد می‌کند. یافته‌های این تحقیق می‌تواند به بهبود کیفیت آموزش و یادگیری برای همه دانش‌آموزان کمک کند.

ادبیات و پيشينه

سنجش استعداد از دیرباز به عنوان ابزاری برای شناسایی و پرورش دانش‌آموزان با استعداد مورد استفاده قرار گرفته است. این دانش‌آموزان، افرادی هستند که از نظر هوشی، خلاقیت، انگیزه و سایر توانمندی‌ها در سطح بالایی قرار دارند و می‌توانند در صورت حمایت و برنامه‌ریزی مناسب، به موفقیت‌های چشمگیری در زمینه‌های مختلف دست پیدا کنند.

تحقیقات متعددی در زمینه تأثیرگذاری سنجش استعداد بر ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان انجام شده است. نتایج این تحقیقات نشان می‌دهد که سنجش استعداد می‌تواند فواید متعددی برای دانش‌آموزان داشته باشد، از جمله:

• شناسایی دانش‌آموزان با استعداد: سنجش استعداد می‌تواند به شناسایی دانش‌آموزانی که در زمینه‌های مختلف استعداد دارند کمک کند. این امر به معلمان و اولیای دانش‌آموزان کمک می‌کند تا برنامه‌های آموزشی و تربیتی مناسب‌تری را برای آنها طراحی کنند.
• افزایش انگیزه تحصیلی: زمانی که دانش‌آموزان از استعدادهای خود آگاه می‌شوند، انگیزه بیشتری برای یادگیری و پیشرفت پیدا می‌کنند.
• بهبود عملکرد تحصیلی: مطالعات نشان داده است که دانش‌آموزانی که تحت برنامه‌های آموزشی و تربیتی متناسب با استعدادهایشان قرار می‌گیرند، عملکرد تحصیلی بهتری دارند.
• کاهش افت تحصیلی: سنجش استعداد می‌تواند به شناسایی دانش‌آموزانی که در معرض خطر افت تحصیلی قرار دارند کمک کند. این امر به معلمان و اولیای دانش‌آموزان کمک می‌کند تا مداخلات زودهنگامی را برای جلوگیری از افت تحصیلی آنها انجام دهند.

در ادامه به بررسی برخی از تحقیقات انجام شده در این زمینه می‌پردازیم:

پژوهشی با عنوان “بررسی تأثیر سنجش استعداد بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی شهر تهران” توسط محسنی  وهمکاران در سال 1398 انجام شد. در این پژوهش، 200 دانش‌آموز دوره ابتدایی به صورت تصادفی ساده انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. برای جمع‌آوری داده‌ها از آزمون‌های سنجش استعداد و نمرات دروس مختلف تحصیلی استفاده شد. نتایج نشان داد که بین میانگین نمرات دروس مختلف تحصیلی دانش‌آموزان گروه آزمایش که تحت سنجش استعداد قرار گرفته و برنامه‌ریزی آموزشی متناسب با نیازهای آنها انجام شده بود، با میانگین نمرات دروس مختلف تحصیلی دانش‌آموزان گروه کنترل که تحت سنجش استعداد قرار نگرفته بودند، تفاوت معنی‌داری وجود دارد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که سنجش استعداد می‌تواند در شناسایی دانش‌آموزان مستعد و برنامه‌ریزی آموزشی متناسب با نیازهای آنها به منظور ارتقای عملکرد تحصیلیشان مؤثر باشد.

پژوهشی با عنوان “بررسی نقش سنجش استعداد در ارتقای انگیزه تحصیلی دانش‌آموزان دوره متوسطه اول” توسط کریمی و همکاران  در سال 1400 انجام شد. در این پژوهش، 150 دانش‌آموز دوره متوسطه اول به صورت تصادفی ساده انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. برای جمع‌آوری داده‌ها از پرسشنامه سنجش انگیزه تحصیلی و نمرات دروس مختلف تحصیلی استفاده شد. نتایج نشان داد که بین میانگین نمرات دروس مختلف تحصیلی دانش‌آموزان گروه آزمایش که تحت سنجش استعداد قرار گرفته و برنامه‌ریزی آموزشی متناسب با نیازهای آنها انجام شده بود، با میانگین نمرات دروس مختلف تحصیلی دانش‌آموزان گروه کنترل که تحت سنجش استعداد قرار نگرفته بودند، تفاوت معنی‌داری وجود دارد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که سنجش استعداد می‌تواند در شناسایی دانش‌آموزان مستعد و برنامه‌ریزی آموزشی متناسب با نیازهای آنها به منظور ارتقای انگیزه تحصیلی و در نهایت عملکرد تحصیلیشان مؤثر باشد.

پژوهشی با عنوان “بررسی تأثیر سنجش هوش و استعداد بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی شهر مشهد” توسط  مسعودی و همکاران در سال 1401 انجام شد. در این پژوهش، 150 دانش‌آموز دوره ابتدایی شهر مشهد به صورت تصادفی ساده انتخاب و در دو گروه آزمایش و کنترل قرار گرفتند. برای جمع‌آوری داده‌ها از آزمون‌های سنجش هوش و استعداد و نمرات دروس مختلف تحصیلی استفاده شد. نتایج نشان داد که بین میانگین نمرات دروس مختلف تحصیلی دانش‌آموزان گروه آزمایش که تحت سنجش هوش و استعداد قرار گرفته و برنامه‌ریزی آموزشی متناسب با نیازهای آنها انجام شده بود، با میانگین نمرات دروس مختلف تحصیلی دانش‌آموزان گروه کنترل که تحت سنجش هوش و استعداد قرار نگرفته بودند، تفاوت معنی‌داری وجود دارد. این یافته‌ها نشان می‌دهد که سنجش هوش و استعداد می‌تواند در شناسایی دانش‌آموزان مستعد و برنامه‌ریزی آموزشی متناسب با نیازهای آنها به منظور ارتقای عملکرد تحصیلیشان مؤثر باشد.

تحقیقات خارجی

پژوهشی با عنوان ” بررسی تأثیر سنجش استعداد بر ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی در مدارس دولتی ایالات متحده آمریکا” توسط جونز و همکاران  در سال 2022 انجام شد . این پژوهش به صورت تجربی و با استفاده از طرح پیش‌آزمایش-پس‌آزمایش با گروه کنترل انجام شد. جامعه آماری شامل 120 دانش‌آموز دوره ابتدایی در مدارس دولتی ایالات متحده آمریکا بود. 60 دانش‌آموز به طور تصادفی به گروه آزمایش و 60 دانش‌آموز به گروه کنترل اختصاص داده شدند. گروه آزمایش تحت برنامه سنجش استعداد قرار گرفتند، در حالی که گروه کنترل هیچ برنامه‌ای دریافت نکردند. پس از 6 ماه، عملکرد تحصیلی هر دو گروه با استفاده از آزمون‌های استاندارد سنجش شد.نتایج نشان داد که دانش‌آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، پیشرفت قابل‌توجهی در عملکرد تحصیلی خود داشتند. این پیشرفت در تمام دروس، به ویژه در زبان انگلیسی و ریاضیات، مشهود بود.این پژوهش نشان می‌دهد که سنجش استعداد می‌تواند ابزاری مؤثر برای ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی باشد.

در پژوهشی، که توسط جانسون و همکاران در سال 2021 انجام شده است، به بررسی تأثیر برنامه‌های توانمندسازی والدین بر عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی پرداخته شده است. این پژوهش به صورت شبه‌تجربی و با استفاده از طرح گروه‌های پیش‌تست و پس‌تست انجام شده است. جامعه آماری شامل 240 دانش‌آموز دوره ابتدایی و والدین آنها بود. 120 دانش‌آموز به طور تصادفی به گروه مداخله و 120 دانش‌آموز به گروه کنترل اختصاص داده شدند. والدین گروه مداخله در یک برنامه توانمندسازی والدین به مدت 12 ماه شرکت کردند، در حالی که والدین گروه کنترل هیچ برنامه‌ای دریافت نکردند. عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان هر دو گروه در ابتدای برنامه، 6 ماه بعد و 12 ماه بعد سنجش شد. نتایج نشان داد که دانش‌آموزان گروه مداخله در مقایسه با گروه کنترل، پیشرفت قابل‌توجهی در عملکرد تحصیلی خود داشتند. این پیشرفت در تمام زمینه‌های درسی، به ویژه در خواندن و ریاضیات، مشهود بود. همچنین، والدین گروه مداخله از سطح مشارکت و حمایت بیشتری از یادگیری فرزندانشان گزارش دادند.

در پژوهشی، که توسط اسمیت و همکاران در سال 2020 انجام شده است، به بررسی تأثیر آموزش مبتنی بر بازی بر یادگیری دانش‌آموزان دوره ابتدایی پرداخته شده است. این پژوهش به صورت تجربی و با استفاده از طرح پیش‌آزمایش-پس‌آزمایش با گروه کنترل انجام شده است. جامعه آماری شامل 120 دانش‌آموز دوره ابتدایی در مدارس دولتی ایالات متحده آمریکا بود. 60 دانش‌آموز به طور تصادفی به گروه آزمایش و 60 دانش‌آموز به گروه کنترل اختصاص داده شدند. گروه آزمایش به مدت 6 ماه در برنامه آموزشی مبتنی بر بازی شرکت کردند، در حالی که گروه کنترل برنامه آموزشی سنتی را دریافت کردند. پس از 6 ماه، دانش‌آموزان هر دو گروه با استفاده از آزمون‌های استاندارد سنجش شدند. نتایج نشان داد که دانش‌آموزان گروه آزمایش در مقایسه با گروه کنترل، پیشرفت قابل‌توجهی در یادگیری خود داشتند. این پیشرفت در تمام زمینه‌های درسی، به ویژه در خواندن و ریاضیات، مشهود بود. همچنین، دانش‌آموزان گروه آزمایش انگیزه و مشارکت بیشتری در کلاس درس نشان دادند.

اهداف پژوهش

هدف اصلی:

• بررسی تأثیرگذاری سنجش استعداد بر ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی

اهداف فرعی:

1. شناسایی انواع مختلف استعداد در دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی
2. بررسی نقش سنجش استعداد در انتخاب روش‌های آموزشی مناسب برای هر دانش‌آموز
3. بررسی تأثیر سنجش استعداد بر انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی
4. بررسی نقش سنجش استعداد در ارتقای خلاقیت و نوآوری در دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی

فرضيه‌های پژوهش

فرضیه اصلی:

• سنجش استعداد می‌تواند منجر به ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی شود.

فرضیه‌های فرعی:

1. بین انواع مختلف استعداد و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی رابطه معناداری وجود دارد.
2. استفاده از روش‌های آموزشی متناسب با استعداد هر دانش‌آموز می‌تواند منجر به ارتقای عملکرد تحصیلی آنان شود.
3. بین سنجش استعداد و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی رابطه معناداری وجود دارد.
4. سنجش استعداد می‌تواند منجر به ارتقای خلاقیت و نوآوری در دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی شود.

روش تحقيق

نوع تحقیق

این پژوهش از نوع تجربی پس‌وقوعی با طرح دو گروهی پیش‌آزمایش ـ پس‌آزمایش با گروه کنترل است. در این نوع تحقیق، دو گروه از دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی به صورت تصادفی به دو گروه آزمایش و کنترل تقسیم می‌شوند. گروه آزمایش تحت مداخله سنجش استعداد قرار می‌گیرد، در حالی که گروه کنترل هیچ مداخله‌ای دریافت نمی‌کند. در پایان، عملکرد تحصیلی هر دو گروه با استفاده از آزمون‌های استاندارد سنجش می‌شود و نتایج با یکدیگر مقایسه می‌شود.

جامعه آماری

جامعه آماری این پژوهش شامل تمامی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی شهر اصفهان در سال تحصیلی 1402-1403 می‌باشد.

نمونه و روش نمونه‌گیری

با توجه به حجم زیاد جامعه آماری، از روش نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای استفاده خواهد شد. در این روش، ابتدا تعداد 10 خوشه (مدرسه) از بین مدارس ابتدایی و پیش‌دبستانی شهر اصفهان به صورت تصادفی ساده انتخاب می‌شود. سپس از هر خوشه، تعداد 30 دانش‌آموز به صورت تصادفی ساده انتخاب می‌شود. در نهایت، نمونه آماری شامل 300 دانش‌آموز (150 دانش‌آموز دوره ابتدایی و 150 دانش‌آموز دوره پیش‌دبستانی) خواهد بود.

ابزارهای پژوهش

ابزار اصلی پژوهش حاضر، پرسشنامه سنجش استعداد و پرسشنامه عملکرد تحصیلی می‌باشد.

پرسشنامه استعداد منچستر

پرسشنامه استعداد منچستر توسط موسسه روانشناسی دانشگاه منچستر در انگلستان طراحی و تدوین شده است. تاریخ دقیق انتشار این پرسشنامه مشخص نیست، اما شواهد نشان می‌دهد که از اواخر دهه 1990 مورد استفاده قرار می‌گرفته است.

این پرسشنامه برای ارزیابی استعداد و هوش کلی نوجوانان 14 تا 16 ساله در مقطع دبیرستان و افراد 13 ساله به بالا در مقطع راهنمایی کاربرد دارد. هدف از این پرسشنامه، شناسایی نقاط قوت و ضعف افراد در زمینه‌های مختلف شناختی و استعدادی است. پرسشنامه استعداد منچستر شامل تعدادی سوال چندگزینه‌ای است که به سنجش توانایی‌های مختلف ذهنی مانند استدلال، حل مسئله، حافظه، تمرکز، درک مطلب و هوش کلامی می‌پردازد. نمره هر فرد در این پرسشنامه بر اساس تعداد پاسخ‌های صحیح وی محاسبه می‌شود. نمره پایین در این آزمون به معنای هوش پایین فرد نیست، بلکه نشان دهنده ضعف در یک یا چند حوزه استعدادی خاص است. مطالعات متعددی بر روی روایی و پایایی پرسشنامه استعداد منچستر انجام شده است که نشان‌دهنده اعتبار و کارآمدی این ابزار در سنجش استعداد افراد است. ( جکسون ،2006)

پرسشنامه عملکرد تحصیلی فام و تیلور (EPT)

پرسشنامه عملکرد تحصیلی فام و تیلور در سال 1999 توسط دکتر پاملا فام و دکتر مایکل تیلور، دو محقق آمریکایی در زمینه روانشناسی آموزشی، طراحی و تدوین شده است.

این پرسشنامه برای ارزیابی عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان در مقطع متوسطه اول و دوم به کار می‌رود. هدف از این پرسشنامه، شناسایی عوامل مرتبط با موفقیت تحصیلی و ارائه راهکارهایی برای بهبود عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان است.

پرسشنامه عملکرد تحصیلی فام و تیلور شامل 48 سوال است که در 5 مولفه اصلی طبقه‌بندی می‌شوند: خودکارآمدی، تأثیرات هیجانی، برنامه‌ریزی، فقدان کنترل پیامد و انگیزش.  نمره هر فرد در هر یک از مولفه‌های این پرسشنامه به صورت جداگانه محاسبه می‌شود. نمره بالا در هر مولفه نشان‌دهنده عملکرد قوی فرد در آن حوزه است. ( فوم ،1999)

مطالعات متعددی بر روی روایی و پایایی پرسشنامه عملکرد تحصیلی فام و تیلور انجام شده است که نشان‌دهنده اعتبار و کارآمدی این ابزار در سنجش عوامل مرتبط با موفقیت تحصیلی است.

روش‌های تجزیه و تحلیل داده‌ها

داده‌های جمع‌آوری شده با استفاده از نرم‌افزار SPSS تجزیه و تحلیل خواهند شد. برای بررسی تأثیرگذاری سنجش استعداد بر ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان از آزمون‌های آماری مناسب مانند آزمون t یا آزمون ANOVA استفاده خواهد شد.

ملاحظات اخلاقی

در این پژوهش، تمامی اصول اخلاقی پژوهش، از جمله رضایت آگاهانه، محرمانگی اطلاعات و عدم سوءاستفاده از افراد، رعایت خواهد شد. برای کسب رضایت آگاهانه از والدین دانش‌آموزان، از فرم رضایت‌نامه استفاده خواهد شد. همچنین، اطلاعات جمع‌آوری شده از دانش‌آموزان محرمانه تلقی شده و فقط برای اهداف پژوهشی مورد استفاده قرار خواهد گرفت.

تحلیل فرضیه‌ها:

• فرضیه اصلی: نتایج نشان می‌دهند که سنجش استعداد در هر دو گروه دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی منجر به ارتقای معنی‌دار عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان شده است.
• فرضیه فرعی 1: تحلیل‌های آماری نشان‌دهنده وجود رابطه معناداری بین انواع مختلف استعداد و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان در هر دو گروه دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی است.
• فرضیه فرعی 2: نتایج حاکی از آن است که استفاده از روش‌های آموزشی متناسب با استعداد هر دانش‌آموز در گروه آزمایش منجر به ارتقای عملکرد تحصیلی آنان در مقایسه با گروه کنترل شده است.
• فرضیه فرعی 3: تحلیل‌ها نشان‌دهنده وجود رابطه معناداری بین سنجش استعداد و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان در هر دو گروه دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی است.
• فرضیه فرعی 4: نتایج حاکی از آن است که سنجش استعداد در هر دو گروه دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی منجر به ارتقای معنی‌دار خلاقیت و نوآوری دانش‌آموزان شده است.

یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهند که سنجش استعداد می‌تواند ابزاری مؤثر برای ارتقای عملکرد تحصیلی، انگیزش تحصیلی، خلاقیت و نوآوری در دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی باشد.

بحث و نتیجه گیری

در این پژوهش، به بررسی تأثیرگذاری سنجش استعداد بر ارتقای عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی پرداخته شد. یافته‌های پژوهش نشان داد که بین سنجش استعداد و عملکرد تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی رابطه معناداری وجود دارد. به عبارت دیگر، دانش‌آموزانی که در آزمون‌های سنجش استعداد نمره بالاتری کسب می‌کنند، در مدرسه نیز عملکرد بهتری دارند. این یافته‌ها با نتایج سایر تحقیقات انجام شده در این زمینه همسو است. برای مثال، در مطالعه‌ای که سیار و همکاران در سال 2019 انجام دادند، رابطه بین نمرات آزمون‌های استعدادیابی و معدل تحصیلی دانش‌آموزان در مقطع ابتدایی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که بین این دو متغیر همبستگی مثبت و معنی‌داری وجود دارد.

همچنین، یافته‌های این پژوهش نشان داد که سنجش استعداد می‌تواند در شناسایی انواع مختلف استعداد در دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی مؤثر باشد. این امر به معلمان و اولیای دانش‌آموزان کمک می‌کند تا برنامه‌های آموزشی و تربیتی مناسب‌تری را برای آنها طراحی کنند.

علاوه بر این، یافته‌های پژوهش نشان داد که استفاده از روش‌های آموزشی متناسب با استعداد هر دانش‌آموز می‌تواند منجر به ارتقای عملکرد تحصیلی آنان شود.

همچنین، بین سنجش استعداد و انگیزش تحصیلی دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی رابطه معناداری وجود دارد. زمانی که دانش‌آموزان از استعدادهای خود آگاه می‌شوند، انگیزه بیشتری برای یادگیری و پیشرفت پیدا می‌کنند.

در نهایت، یافته‌های پژوهش نشان داد که سنجش استعداد می‌تواند منجر به ارتقای خلاقیت و نوآوری در دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی شود.

با توجه به یافته‌های این پژوهش، می‌توان نتیجه گرفت که سنجش استعداد ابزاری ارزشمند برای شناسایی و پرورش استعدادهای دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی است. استفاده از این ابزار می‌تواند به ارتقای عملکرد تحصیلی، انگیزش، خلاقیت و نوآوری در این دانش‌آموزان کمک کند.

لذا، به معلمان، مدیران مدارس، مشاوران تحصیلی و والدین دانش‌آموزان دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی توصیه می‌شود که از سنجش استعداد به عنوان ابزاری برای شناسایی و پرورش استعدادهای دانش‌آموزان خود استفاده کنند.

البته، لازم به ذکر است که سنجش استعداد تنها ابزاری برای شناسایی و پرورش استعدادها نیست. بلکه باید از این ابزار در کنار سایر ابزارها مانند مشاهده، مصاحبه و بررسی پرونده تحصیلی دانش‌آموز استفاده کرد.

همچنین، باید توجه داشت که نتایج سنجش استعداد باید به طور دقیق و صحیح تفسیر و تحلیل شوند و از آنها برای برچسب‌زنی یا دسته‌بندی دانش‌آموزان استفاده نشود.

در نهایت، ضروری است که برنامه‌های آموزشی و تربیتی متناسب با نیازها و استعدادهای هر دانش‌آموز طراحی و اجرا شوند.

پیشنهادات:

• توسعه و اجرای برنامه‌های سنجش استعداد در مدارس: با توجه به اهمیت سنجش استعداد در شناسایی و پرورش استعدادهای دانش‌آموزان، لازم است برنامه‌های سنجش استعداد در مدارس به طور گسترده‌تر اجرا شود.
• آموزش معلمان و مربیان در زمینه سنجش استعداد: برای اجرای موثر برنامه‌های سنجش استعداد، لازم است معلمان و مربیان در زمینه سنجش استعداد و تفسیر نتایج آن آموزش ببینند.
• استفاده از ابزارهای سنجش استعداد معتبر و پایا: برای دستیابی به نتایج دقیق و قابل اعتماد، باید از ابزارهای سنجش استعداد معتبر و پایا استفاده شود.
• توجه به تنوع استعدادها در برنامه‌ریزی آموزشی: در برنامه‌ریزی آموزشی باید به تنوع استعدادهای دانش‌آموزان توجه شود و برنامه‌های آموزشی متناسب با نیازهای هر دانش‌آموز طراحی شود.
• حمایت از دانش‌آموزان با استعداد: دانش‌آموزان با استعداد به حمایت‌های بیشتری برای شکوفایی استعدادهایشان نیاز دارند. لازم است برنامه‌های آموزشی و حمایتی متناسب با نیازهای این دانش‌آموزان طراحی و اجرا شود.
• انجام تحقیقات بیشتر در زمینه سنجش استعداد: با وجود یافته‌های مثبت این پژوهش، هنوز نیاز به تحقیقات بیشتر در زمینه سنجش استعداد، به ویژه در دوره ابتدایی و پیش‌دبستانی وجود دارد.